Czym charakteryzują się rozpylacze eżektorowe?
Rozpylacze eżektorowe to specjalne dysze wytwarzające krople o dużych rozmiarach, dzięki czemu są one bardziej odporne na znoszenie.
Ich konstrukcja opiera się na systemie napowietrzania cieczy. Podczas przepływu przez zwężkę ciecz zasysa powietrze przez dodatkowe otwory w korpusie. Następnie dochodzi do mieszania powietrza z cieczą roboczą. W efekcie powstają duże, napowietrzone krople, znacznie mniej podatne na znoszenie niż w przypadku rozpylaczy uniwersalnych.
Dlatego rozpylacze eżektorowe są szczególnie polecane do pracy w mniej sprzyjających warunkach atmosferycznych, np. przy wietrze przekraczającym 2 m/s. Duże krople o większej masie i energii zapewniają dobrą penetrację łanu, także w przypadku gęstych i wysokich upraw.

Rodzaje i budowa
Rozpylacze eżektorowe występują zazwyczaj w dwóch wersjach:
- krótszej, tzw. kompaktowej (najczęściej oznaczanej symbolem 6MS),
- dłuższej (najczęściej 8MS),
gdzie oznaczenie odnosi się do maksymalnej prędkości wiatru, przy której mogą być stosowane. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z przepisami zabiegi środkami ochrony roślin można wykonywać przy wietrze do 4 m/s.
Długość rozpylacza wiąże się z długością komory mieszania cieczy. Im dłuższa komora, tym większa kropla przy danym ciśnieniu.
Rozpylacze eżektorowe marki Agroplast dostępne są w wersjach:
- jednostrumieniowej,
- dwustrumieniowej
Najczęściej wykonane są z ceramiki lub polimeru.
Podlegają również normalizacji zgodnie z normą ISO w zakresie wymiarów zewnętrznych, oznaczeń cyfrowych oraz kolorów przypisanych do wydatku cieczy.
Wielkość kropli a znoszenie
Rozpylacze rolnicze klasyfikuje się według wielkości kropli: od bardzo drobnokroplistych, przez średniokropliste, aż po ultra grubokropliste.
Modele wytwarzające krople grube i bardzo grube są najczęściej wybierane w celu ograniczenia znoszenia cieczy poza obszar opryskiwanego pola. Od 2014 roku, wraz z wprowadzeniem zasad integrowanej ochrony roślin, ograniczanie znoszenia stało się szczególnie istotne.
Zjawisko znoszenia występuje zawsze w mniejszym lub większym stopniu. Niesie ono negatywne konsekwencje:
- zanieczyszczenie środowiska i wód powierzchniowych,
- obniżenie skuteczności zabiegu i straty ekonomiczne,
- zagrożenie dla ludzi, zwierząt i organizmów pożytecznych.
Na znoszenie wpływają:
- czynniki atmosferyczne – prędkość i kierunek wiatru, temperatura oraz wilgotność powietrza,
- czynniki techniczne – wielkość kropli, prędkość robocza, wysokość ustawienia belki nad łanem.
Choć nie mamy wpływu na pogodę, możemy ograniczać znoszenie poprzez odpowiedni dobór techniki oprysku, w tym stosowanie właściwych rozpylaczy eżektorowych.
Certyfikaty i klasy redukcji znoszenia
Warto zwrócić uwagę na certyfikowane rozpylacze eżektorowe z potwierdzoną klasą redukcji znoszenia. Ma to duże znaczenie praktyczne, ponieważ umożliwia zmniejszenie stref buforowych podczas wykonywania zabiegu, co przekłada się na korzyści ekologiczne i ekonomiczne.
Zachowanie stref buforowych jest obowiązkiem każdego wykonawcy zabiegu. Reguluje to Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin.
Przepisy określają minimalne odległości m.in. od:
- pasiek – 20 m,
- dróg (z wyłączeniem dróg powiatowych i gminnych) – 3 m,
- zbiorników i cieków wodnych – 1 m w przypadku opryskiwaczy polowych oraz 3 m dla opryskiwaczy sadowniczych.
Strefy buforowe oraz ewentualne znoszenie podlegają kontroli Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa, dlatego ograniczanie tego zjawiska jest nie tylko dobrą praktyką, ale również zabezpieczeniem przed konsekwencjami administracyjnymi.
Należy pamiętać, że wskazane w przepisach odległości są minimalne. Etykiety wielu środków ochrony roślin mogą wymagać większych stref buforowych, szczególnie w przypadku preparatów o wyższej toksyczności. Często dopuszczają one możliwość zmniejszenia strefy, pod warunkiem zastosowania rozpylaczy o określonej klasie redukcji znoszenia, np. 75%, oraz odpowiednich Technik Ograniczających Znoszenie.
Techniki te są sklasyfikowane w dokumencie opracowanym przez niemiecki instytut badawczy Julius Kühn-Institut w skrócie JKI. Do tych technik należy między innymi wykorzystanie konkretnego modelu rozpylacza, o potwierdzonej klasie redukcji znoszenia. Wykaz wszystkich rozpylaczy posiadających certyfikat niemieckiego instytutu JKI, znajduje się na stronie Państwowego Instytutu Badawczego InHort w Skierniewicach - https://www.inhort.pl/serwis-ochrony-roslin/technika-ochrony-roslin/klasyfikacja-technik-ograniczajacych-znoszenie-toz/, gdzie zamieszczona jest lista zawierająca spis rozpylaczy wraz z obszarem zastosowań, nazwą producenta i sposobem wykonania zabiegu. Na liście znajdują się również polskie rozpylacze eżektorowe marki Agroplast, posiadające klasy redukcji znoszenia od 50% do 90%. W klasie 90% znajdują się dwa modele ceramiczne – pierwsze polskie rozpylacze o tak wysokim poziomie ograniczenia znoszenia.
Warto zapoznać się z aktualną listą Technik Ograniczających Znoszenie oraz świadomie dobierać rozpylacze do warunków pracy.